Nagroda Lecha Wałęsy za budowę społeczeństwa obywatelskiego

Laureatem VI edycji Nagrody Lecha Wałęsy został Michaił Borysowicz Chodorkowski, rosyjski przedsiębiorca, działacz społeczny, były wiceminister paliw i energetyki  – ogłoszono dzisiaj w Gdańsku na konferencji prasowej z udziałem b. Prezydenta RP Lecha Wałęsy.

Chodorkowski

Michaił Chodorkowski otrzyma Nagrodę „za odwagę w krzewieniu wartości społeczeństwa obywatelskiego, determinację w tworzeniu fundamentów wolności gospodarczej oraz za nieprzejednaną postawę w walce o sprawiedliwość i ludzką godność” – napisano w uzasadnieniu. Nagrodę z rąk Prezydenta Lecha Wałęsy oraz czek na 100 tys. dolarów amerykańskich odbierze w jego imieniu podczas oficjalnej ceremonii 29 września syn, Paweł Chodorkowski, który przekaże ją na działalność instytucji wskazanej przez laureata.

Nagroda Lecha Wałęsy to prestiżowe międzynarodowe wyróżnienie przyznawane osobom, instytucjom oraz ruchom społecznym działającym na rzecz pokoju, solidarności, demokracji, współpracy między narodami i poszanowania praw człowieka. Została ustanowiona w 2008 r. przez Lecha Wałęsę w podziękowaniu dla świata za wsparcie, które otrzymał odbierając Pokojową Nagrodę Nobla w 1983 r.

W tym roku przyznajemy Nagrodę Michaiłowi Chodorkowskiemu, który wolność gospodarczą, wartości obywatelskie i sprawiedliwość społeczną wpisał na sztandar swojej  publicznej działalności, niosąc go wysoko i wytrwale, wbrew przeciwnościom politycznym (…) Mimo wielu zaznanych niesprawiedliwości nie przestał wierzyć w sens własnych działań, dążąc do realizacji marzenia o otwartym na świat kraju, w którym z szacunkiem traktowane są prawa człowieka – powiedział Prezydent Lech Wałęsa.

Paweł Chodorkowski, syn rosyjskiego przedsiębiorcy, który w niedzielę odbierze w imieniu swojego ojca Nagrodę Lecha Wałęsy komentuje jej przyznanie następująco: - Zaszczyt, jakiego udzieli mojemu ojcu Prezydent Wałęsa oraz Kapituła Nagrody oddaje zarówno jego poświęcenie, jak i bezkompromisowe oddanie sprawie. Nagroda dodaje mu sił w chwili, gdy zbliża się data dziesiątej rocznicy jego aresztowania. Dodaje też otuchy Rosjanom walczącym o inną przyszłość, dowodząc, że nie są sami – że Polska i Europa są tuż za ich plecami – solidarne.

O idei Nagrody oraz wyborze laureata mówił także Zbigniew Jagiełło, członek Kapituły Nagrody, Prezes Zarządu PKO Banku Polskiego: - Nagroda Lecha Wałęsy jest wręczana osobom, które są gotowe do ponoszenia ofiar w imię wartości demokratycznych, a ich postawa stwarza szansę na zmiany polityczne i społeczne. Losy Michaiła Chodorkowskiego jasno wskazują, że w roku trzydziestej rocznicy przyznania Pokojowej Nagrody Nobla Lechowi Wałęsie, działania wspierające przemiany demokratyczne mogą oznaczać prześladowania. Jestem przekonany, że Nagroda będzie stanowiła dla Michaiła Chodorkowskiego moralne wsparcie w zabieganiu o ochronę podstawowych wartości demokratycznych.

Laureat VI edycji Nagrody

Michaił Borysowicz Chodorkowski jest rosyjskim politykiem i przedsiębiorcą. W Związku Radzieckim  założył pierwszy prywatny bank Menatiep. Po upadku ZSRR, pełnił m.in. funkcję wiceministra paliw i energetyki. W tym czasie kupił od państwa koncern naftowy Jukos i przekształcił go w spółkę . Kierowane przez niego przedsiębiorstwo stało się wkrótce jedną z największych oraz najbardziej przejrzystych rosyjskich firm naftowych. Budując potęgę Jukosu, używał zachodnich standardów zarządzania finansami. Transparentność stała się znakiem firmowym jego działalności.

Od początku lat 2000. Michaił Chodorkowski aktywnie angażował się  w budowę społeczeństwa obywatelskiego w Rosji. Założona przez niego fundacja „Otwarta Rosja” rozwijała liczne programy edukacyjne, inwestując w szkoły z internatem, uczelnie a także rozwijając programy socjalne dla młodzieży. W tym samym czasie wypowiedzi oraz działania Chodorkowskiego, przyjmowały coraz bardziej antyrządowy charakter. W czasie kampanii poprzedzającej wybory do Dumy Państwowej publicznie oskarżył rząd o korupcję i przekazał znaczne środki finansowe dla partii opozycyjnych względem „Jednej Rosji”. Jego działania szybko przykuły uwagę władz i z prominentnego działacza stał się osobą niepożądaną na Kremlu.

W 2003 roku został aresztowany pod zarzutem niepłacenia podatków oraz fałszerstw przy prywatyzacji koncernu. Proces zakończył się skazaniem Chodorkowskiego na 9 lat kolonii karnej na Syberii. Wyrok ten wywołał głośny sprzeciw społeczności międzynarodowej, w tym Rady Europy oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zarzucających Rosji upolitycznienie procesu. Skazany ponownie w 2009 roku, Michaił Chodorkowski uważany jest przez wielu działaczy praw człowieka za „więźnia sumienia”.  W jego obronie stają liczni intelektualiści oraz dysydenci na całym świecie. Według najnowszych informacji Michaił Chodorkowski opuści więzienie najprawdopodobniej w połowie 2014 roku.

Kapituła nagrody

Nagroda została przyznana już po raz szósty przez Kapitułę, której przewodniczy Prezydent Lech Wałęsa, a w jej skład wchodzą światowej rangi autorytety i osobistości: Stanisław Szuszkiewicz – były przewodniczący Rady Najwyższej Białorusi, Jan Krzysztof Bielecki – były premier RP, Bernard Kouchner – b. minister spraw zagranicznych Republiki Francuskiej, Władysław Bartoszewski – b. minister spraw zagranicznych RP, Emil Constantinescu – b. prezydent Rumunii, Rita Suessmuth – b. przewodnicząca Bundestagu, Mikuláš Dzurinda – b. premier Słowacji oraz Zbigniew Jagiełło – prezes PKO BP.

Nagroda przyznawana jest w ramach Programu  „Solidarność dla Przyszłości”, co roku gromadząc najznamienitszych gości z Polski i całego świata. – W ostatnich latach wspólnie z innymi organizacjami pozarządowymi związanymi z budową dziedzictwa „Solidarności”, Instytut Lecha Wałęsy prowadzi projekt „Solidarność dla Przyszłości”. To inicjatywa służąca  edukacji młodego pokolenia i przypomnieniu międzynarodowej opinii publicznej roli, jaką odegrała „Solidarność” w pokojowej walce o wolność i demokrację. Cieszę się, że poprzez tak ważną i symboliczną Nagrodę Lecha Wałęsy oraz liczne programy edukacyjne możemy propagować posłanie Solidarności w najdalszych nawet zakątkach świata, których mieszkańcy wciąż czekają na wolność. – podkreśla Piotr Gulczyński, Prezes Instytutu Lecha Wałęsy.

Poprzednie edycje (2008-2012)

Do tej pory Nagroda Lecha Wałęsy została przyznana piciokrotnie. Jej laureatami byli kolejno:

  • Król Arabii Saudyjskiej Abdullah Bin Abdulaziz Al Saud, wyróżniony za promocję dialogu międzyreligijnego i wysiłki na rzecz pokoju w na Bliskim Wschodzie,
  • Shadi Sadr oraz siostry Ladan i Roya Boroumand irańskie działaczki na rzecz praw człowieka i praw kobiet,
  • Polska Akcja Humanitarna wraz z jej założycielką Janiną Ochojską za wspieranie w swojej działalności idei międzyludzkiej solidarności poprzez działania charytatywne,
  • Luiz Inácio Lula da Silva, były prezydent Federacyjnej Republiki Brazylii, za działania na rzecz pokojowego porozumienia i solidarnej współpracy narodów, w szczególności wzmocnienie na arenie międzynarodowej znaczenia krajów rozwijających się oraz za działania na rzecz zniwelowania nierówności społecznych,
  • Alaksandr Bialacki, opozycjonista białoruski, uhonorowany za działania na rzecz demokratyzacji państwa, aktywną promocję obrony praw człowieka i pomoc udzielaną ludziom prześladowanym przez obecne władze Białorusi.

Więcej informacji na stronie Instytutu Lecha Wałęsy: www.ilw.org.pl oraz programu „Solidarność dla Przyszłości”: www.solidarnoscdlaprzyszlosci.pl

Wyłącznym Partnerem i Fundatorem Nagrody Lecha Wałęsy jest PKO Bank Polski

1 Komentarz

Dodaj komentarz

Wymagane pola są oznaczone *.